Ðang trong mùa lạnh lẽo thế này mà máy sưởi không đủ ấm thì đúng là rất xui. Nhưng trước tiên, cần định nghĩa thế nào là đủ ấm? Cảm giác ấm lạnh có thể là chủ quan, cùng một nhiệt độ mà có người cảm thấy nóng, người khác lại phải khoác thêm áo ấm.

Nhưng xét một cách khách quan, máy sưởi phải có khả năng thổi ra hơi nóng từ 75 độ F tới 100 độ F. Nói “khách quan” là vì, chúng ta có thể kiểm tra một cách dễ dàng với một hàn thử biểu giá vài đồng bạc, thậm chí chưa tới 1 đồng trong các chợ 99 cents. Cũng nên có sẵn một dụng cụ như vậy để trong xe. Nếu đã thấy mở heater hết cỡ mà nhiệt độ không lên tới 75 độ F, thì quả thực, máy sưởi có vấn đề. Sau đây là một vài nguyên nhân:

1. Không đủ nước coolant
Vì máy sưởi sử dụng cùng một dòng nước coolant của đầu máy, nên nguyên nhân phổ thông nhất khiến máy sưởi không đủ hơi nóng là vì hệ thống thiếu nước coolant. Vì thế việc làm đầu tiên là phải xem nước coolant có đủ không.

- Cách kiểm tra mực nước coolant:
Khi kiểm tra mực nước coolant, chúng ta thường chỉ mở nắp két nước (Radiator), và thấy coolant đầy lên tới miệng là yên trí. Nhưng như vậy là không đúng. Muốn biết coolant đủ hay thiếu thì phải xem ở bình Reservoir (bình dự trữ) gắn ở bên cạnh két nước lớn. Ðây là một bình mủ trong, có ghi 2 vạch MAX (tối đa) và MIN (tối thiểu). Trước khi kiểm tra, nhớ đậu xe ở một địa điểm thăng bằng, để cho máy xe nguội hẳn, rồi lật Hood (nắp đậy đầu máy) lên. Xem mực nước trong Reservoir thế nào:
- Nếu thấy nước còn cao hơn vạch MIN, và thấp hơn vạch MAX, thì nguyên nhân thiếu Heat không phải ở đây.
- Nếu coolant thấp hơn vạch MIN thì đổ coolant vào đây cho lên tới vạch MAX; nhưng nguyên nhân cũng chưa phải ở đây.
- Nếu thấy reservoir không còn tí coolant nào, thì có thể đây chính là nguyên nhân dẫn đến thiếu Heat. Nhưng còn phải kiểm tra két nước chính. Nếu coolant trong két nước chính chưa đầy lên tới miệng thì đổ vào cho đầy, rồi đổ thêm vào bình Reservoir cho lên tới mức MAX. Rất có thể chỉ cần làm như vậy là máy Heater đã hoạt động trở lại bình thường.

Công việc không thể tránh được tiếp đó là phải đặt vấn đề tại sao coolant lại bị hao hụt? Do mình đổ thiếu từ đầu? Hay do rò rỉ? Hay vì sao? Chuyện đó chúng ta sẽ nói đến trong một dịp khác.

2. Do máy sưởi có bọt khí (Air pocket)
Bọt khí lọt vào trong máy sưởi (heater core) hoặc trong ống dẫn làm cản trở sự lưu thông của dòng coolant cũng là một nguyên nhân khiến máy sưởi không thổi đủ hơi ấm. Một trong những cách để kiểm tra xem máy sưởi đủ Coolant hay không là lấy tay sờ vào hai đường ống dẫn Inlet và Outlet của máy sưởi: Cả hai ống này phải nóng đều khi xe nổ máy và đã đạt tới nhiệt độ bình thường. Nếu không được như vậy, đó là dấu chỉ cho thấy coolant có bọt khí. Bọt khí thường thừa cơ len vào khi chủ nhân thay nước coolant. Vì thế, điều cần thiết sau khi thay nước coolant là phải “xả gió”, tức là ép cho các túi khí đó thoát ra.

Ðồng thời, để ngăn không cho bọt khí vào lọt vào trong máy sưởi, một số kiểu xe có thiết kế một nút xả (bleeder valve) nằm trên hộp đựng điều nhiệt kế hoặc ở đâu đó trên các đường ống. Nút xả này cần phải được mở ra khi tiếp nước coolant mới vào trong hệ thống, và đóng lại khi thấy coolant bắt đầu nhỏ ra ở miệng nút xả.

3. Ðiều nhiệt kế (thermostat) bị kẹt

Ðiều nhiệt kế đối với dòng nước coolant có thể ví như một nhân viên công lực đối với luồng xe cộ lưu thông. Cảnh sát viên trông chừng xe cộ, và phạt tài xế không giữ luật thì điều nhiệt kế (thermostat) sẽ phải xử lý nếu dòng nước coolant không làm việc đúng chức năng. Ðiều nhiệt kế mở ra khi dòng nước đã đủ nóng, cho phép nó quay trở về két nước.
Nhưng khi cảm nhận dòng coolant chưa đủ nóng, điều nhiệt kế sẽ đóng cổng, hướng nó trở về máy để tiếp tục hút nhiệt.
Nếu vì lẽ gì đó cánh cổng điều nhiệt kế đóng lại rồi không mở ra được, tức là bị kẹt đóng (stuck closed), thì coolant trở nên quá nóng, không thể giải nhiệt cho đầu máy được nữa, và mau chóng dẫn tới tình trạng overheat (nóng máy). Ngược lại với trường hợp trên là khi điều nhiệt kế mở ra và không đóng lại được, gọi là điều nhiệt kế bị kẹt mở (stuck open) thì dòng coolant không còn được kiểm soát, sẽ lưu thông ồ ạt ngay cả khi chưa thâu thập đủ nhiệt. Dòng coolant không đủ nóng, xe chạy sẽ hao xăng và đương nhiên máy sưởi sẽ thổi hơi không đủ ấm.
Một trong những cách để kiểm tra xem điều nhiệt kế có bị stuck open hay không là mở công tắc cho máy nổ vào ban sáng, rồi lấy tay sờ vào ống dẫn nước bên trên (upper hose) xem dòng nước di chuyển ra sao. Thoạt đầu, bạn sẽ không cảm thấy có gì bên trong, rồi vài phút sau khi máy nổ, thì bàn tay bỗng dưng nóng lên vì dòng nước đột ngột di chuyển bên trong. Tình trạng bình thường phải là như thế. Còn nếu ghi nhận ngược lại - Vừa mở máy đã thấy coolant ùng ục chạy bên trong, và nhiệt độ do bàn tay cảm nhận từ từ nóng lên - thì đó là dấu chỉ rõ nhất cho thấy điều nhiệt kế đã stuck open!
Trong trường hợp này, chỉ cần thay điều nhiệt kế là máy sưởi sẽ hoạt động bình thường.

4. Valve máy sưởi bị hư
Bộ phận này gọi là Heater Control Valve, cũng là một “cánh cổng” giống như bộ phận điều nhiệt kế trên đây. Nhưng heater control valve luôn luôn mở để cho dòng coolant đi qua, ngay cả khi tài xế không mở máy sưởi. Và nó chỉ đóng lại khi được tiếp “chân không” (vacuum). Nếu lúc đó Valve cũng không đóng lại được, thì đó là tình trạng Valve hư, cần phải được thay thế. Thợ chuyên môn mới có đủ thiết bị để làm việc này.

5. Máy sưởi (Heater Core)
Bị nghẹt do rỉ sét, bụi bậm tích lũy khiến cho dòng coolant không thể lưu thông được. Ðến nước này thì chỉ có cách là thay một Heater Core mới. Nhưng để phòng ngừa tình trạng này xảy ra trong tương lai, nước coolant cần phải được thay theo định kỳ, đừng để dòng nước quá thoái hóa, hoặc quá ô nhiễm.

6. Ống dẫn hơi nóng không mở (heater ducting failure)
Nếu kính xe đông đá mà vặn nút defroster không có hiệu quả, thì đó là một triệu chứng cho biết cánh cửa chuyển luồng hơi nóng trong hệ thống ống dẫn không hoạt động.

7. Máy thổi (blower) bị hư
Máy thổi là bộ phận quạt hơi ấm vào trong xe, nếu mô tơ máy thổi bị trục trặc thì xe không thể nào được sưởi ấm đúng mức.
Và dĩ nhiên, bất cứ một trục trặc nào liên quan đến hệ thống giải nhiệt - chẳng hạn water pump (máy bơm nước coolant), cooling fan (quạt giải nhiệt) - cũng sẽ làm cho máy sưởi không thể hoạt động điều hòa.

Trục trặc của máy sưởi, đa số vượt ngoài tầm tay những người tài xế không có chuyên môn về cơ khí. Tốn kém nhất là khi phải thay Heater Core (tức là phần chính trong máy sưởi), ít ra cũng $500, $600 hoặc có khi cả ngàn đô la, chủ yếu là công (labor), còn đồ “parts” không bao nhiêu.

Nhưng nếu bạn lỡ bị như vậy mà lại không lo đủ tiền để sửa chữa trong lúc này thì cũng đừng cho là tận thế. Tạm thời, bạn có thể dùng một cái máy sưởi xách tay (portable heater): Thị trường có nhiều loại máy sưởi thuận tiện, giá chỉ có vài chục đồng, cắm vào trong lỗ mồi thuốc lá (cigarette lighting power source). Khi xe chạy, bạn có thể dùng dòng điện của xe để khởi động máy sưởi hầu có đủ hơi ấm trong lúc lái xe.

Một lần nữa, những trục trặc liên quan máy sưởi phần lớn là phải được chẩn đoán và sửa chữa bởi thợ chuyên môn. Nhưng chúng ta, giới lái xe bình dân, lại có thể làm rất nhiều để ngăn ngừa đa số những trục trặc ấy, đó là nhớ thay nước coolant đều đặn, một việc làm dễ dàng, ít tốn kém, nhưng lại có ý nghĩa rất lớn cho sức khỏe của đầu máy và hệ thống sưởi ấm.

Theo nguoivietonline.com